Những bài học giới tính đồng hành cùng con khôn lớn

Trẻ nên gọi tên các bộ phận nhạy cảm của mình như thế nào?

Cha mẹ cần giải thích như thế nào cho con hiểu về cách con được sinh ra?

Chúng ta có nên giáo dục sớm cho trẻ về dậy thì?

Khi nào thì cần có một cuộc trò chuyện thực sự với trẻ túc về tình dục?

Đó là một trong những băn khoăn mối băn khoăn hàng đầu của các bậc cha mẹ trong giáo dục giới tính cho con. Có một thực tế là, cha mẹ càng thảo luận với con ở độ tuổi còn sớm thì trong tương lai những cuộc trò chuyện giới tính giữa cha mẹ và con cái càng dễ dàng cởi mở. Vậy nên điều các bậc phụ huynh cần làm là hãy bắt đầu cuộc đối thoại với con dù cho trẻ đang ở độ tuổi nào.

Thay vì cố gắng nói với trẻ những điều phức tạp, mẹ nên hướng câu chuyện phù hợp theo độ tuổi của trẻ. Cố gắng giải thích các khái niệm theo cách đơn giản nhất để trẻ có thể hiểu được. Mẹ không cần giải thích tất cả trong cùng một lúc, bởi hứng thú của trẻ về giới tính ở mỗi độ tuổi khác nhau cũng sẽ có sự khác biệt.

Chẳng hạn, so với hành vi tình dục, trẻ mầm non thường hứng thú với việc mang thai và trẻ em hơn. Vì vậy, ba mẹ cần chọn những bài học phù hợp theo độ tuổi để giúp bé hiểu đúng bản chất vấn đề.

Trẻ từ 0-3 tuổi: Khám phá cơ thể mình và học các nguyên tắc cơ bản

Khi bắt đầu dạy trẻ về những bộ phận trên cơ thể, hãy dạy con tất cả, bao gồm cả bộ phận sinh dục. Dạy bé gọi đúng tên chứ không phải một tên gọi ngộ nghĩnh nào đó bạn nghĩ ra, bởi nếu có ai xâm phạm vào khu vực nhạy cảm, trẻ sẽ cần biết chính xác từ để có thể nói ra. “Đặt tên cho bộ phận cơ thể có thể vô tình truyền đến trẻ tín hiệu rằng gọi tên chính xác bộ phận cơ thể mình lại là xấu” –Viện y khoa nhi Hoa Kỳ cho biết.

Đã từng có trường hợp một bé gái liên tục kêu đau bụng, và đến khi đi khám, bác sĩ mới phát hiện ra rằng bộ phận sinh dục của bé mới là nơi bị đau. Ngoài ra, ba mẹ cũng nên dạy con về sự khác nhau giữa nam và nữ, cách nhận biết người nào là nam, là nữ.

Người lớn không nên có phản ứng bất thường khi thấy con trẻ chạm vào bộ phận sinh dục của mình hay thậm chí chơi đùa với chúng, đặc biệt khi ở trong phòng tắm. Trẻ trong độ tuổi này mới bắt đầu nhận thức về sự khác biệt giới tính và tỏ ra tò mò thích thú. Những bài học cơ bản nhất có thể bắt đầu từ nguyên tắc đồ lót chẳng hạn.

Trẻ từ 4-5 tuổi: “Trò chơi bác sĩ” và thắc mắc từ đâu con được sinh ra.

Trong khi chơi, nhiều bé thích chơi trò bác sĩ, trò cô dâu chú rể. Bé đem vào trò chơi này những kinh nghiệm trực quan của mình. Do đã quan tâm chút ít tới đặc trưng của mình, bé thích gần gũi, tiếp xúc với những đứa trẻ cùng giới tính.

Ở giai đoạn này, trẻ bắt đầu hình thành nhận thức chính vì vậy hãy dạy trẻ trẻ trân trọng và làm chủ cơ thể mình. Hãy dạy trẻ biết cách nói “Không” nếu có ai đó đụng chạm làm trẻ khó chịu. Chỉ những người nhất định trong vòng an toàn, như ba mẹ hoặc bác sĩ mới là người có thể chạm vào vùng riêng tư của con.

Với những bé trong độ tuổi này, cha mẹ có thể dạy con khái niệm cơ bản về sự sinh sản. Chẳng hạn như: em bé được tạo thành từ một người nam và nữ, hoặc em bé được hình thành trong tử cung của người phụ nữ…

Giai đoạn này trẻ rất thích khám phá và đặt rất nhiều câu hỏi.  Vậy nên hãy giải thích cho trẻ dần dần và cho trẻ tiếp cận với các kiến thức giới tính đặc trưng qua tranh ảnh phù hợp lứa tuổi.

Lưu ý: Khi nói với trẻ về vấn đề này, cha mẹ nên giữ thái độ trung lập. Không nên tỏ thái độ kỳ thị, khó chịu hay xấu hổ. Nhấn mạnh rằng đây là vùng đặc biệt và rất riêng của trẻ.

Trẻ từ 6-10 tuổi: Chuẩn bị cho giai đoạn dậy thì

Trẻ cần có những hiểu biết cơ bản về giới tính như: người dị tính, đồng tính hoặc lưỡng tính và những quy ước xã hội cơ bản như: sự riêng tư, khỏa thân và sự tôn trọng dành cho những người khác trong các mối quan hệ.

Khoảng 8 tuổi, mẹ nên dạy trẻ những điều cơ bản về dậy thì. Tình trạng dậy thì sớm ngày càng phổ biến, rất nhiều trẻ đã bắt đầu dậy thì trước khi được 10 tuổi. Hơn nữa, mẹ cũng nên dạy trẻ thêm về quá trình sinh sản. Khác với trẻ mầm non, khi nói chuyện với trẻ ở lứa tuổi này, mẹ có thể trao đổi thêm với trẻ về vai trò của quan hệ tình dục.

Trẻ từ 10- 12 tuổi: Tuổi “cảm nắng” và tò mò giới tính

Đây là giai đoạn bản năng giới tính của trẻ được bộc lộ rõ nét. Trẻ đã biết những hành vi tình dục của người lớn và nhiều em còn nói tục tĩu bằng những câu chuyện tiếu lâm về tình dục. Đây có thể là nghe lỏm, cũng có thể do các em tự sáng tác. Nhiều em gái đã bước vào lứa tuổi dậy thì, bắt đầu phát triển cơ quan sinh dục. Các em trai tuy phát triển chậm hơn so với bạn gái nhưng nhiều em cũng có dấu hiệu dậy thì.

Vừa củng cố cho trẻ những kiến thức đã được dạy từ trước, cha mẹ vừa cần giáo dục về tình dục an toàn, cũng như các biện pháp phòng tránh thai. Giúp trẻ hiểu về mối quan hệ lành mạnh, và khi nào một mối quen hệ trở nên tồi tệ.

Không chỉ vậy, cha mẹ cũng nên dạy con cách đánh giá những tư liệu giới tính, tình dục trên các phương tiện truyền thông hay trong sách vở, để cho con em mình tự mình tìm hiểu, khám phá. Cho các em xem các tình huống về tình yêu, tình dục để các em tự xử lý hoặc là những vấn đề lớn hơn như hôn nhân cận huyết có ảnh hưởng như thế nào đến thế hệ tương lai?

Trẻ từ 13- 15 tuổi: Những bài học đầu tiên về tình dục an toàn

Các em trong độ tuổi này đã bắt đầu để ý tới bạn khác giới, đã nảy nở tình cảm yêu đương nhưng kín đáo. Phần lớn các bạn gái đã dậy thì, đã có kinh nguyệt. Các cậu bé thì cũng phổng phao hẳn và muốn tỏ ra mình là người lớn. Trẻ đặc biệt quan tâm đến “chuyện nhạy cảm” và thậm chí còn muốn thử nghiệm vì vậy các bậc cha mẹ phải thật sự quan tâm, thường xuyên chia sẻ cùng con. Những bài học đầu tiên về giới tính cần được cha mẹ đề cập đến như là: biện pháp tránh thai, các bệnh lây nhiễm qua được tình dục… nhưng không có nghĩa là bạn cổ xúy chuyện ấy mà phải cho con hiểu rằng bạn muốn giáo dục con tốt hơn.

Thậm chí, giai đoạn này trẻ còn thích sưu tầm tranh ảnh khỏa thân, kể cho nhau nghe những chuyện tình ái và thường hay thủ dâm. Cha mẹ cần cảnh giác khi thấy trẻ cùng giới rủ rê nhau vì trẻ dễ đua đòi đồng tính giả, sẽ ảnh hưởng tâm lý khi lớn lên.

Trẻ từ 15- 18 tuổi: Giai đoạn “chín muồi” cho giáo dục tình dục 

Là giai đoạn có tình yêu đôi lứa, thậm chí có quan hệ tình dục. Đây là sự phát triển tự nhiên và tất yếu. Vì vậy, cha mẹ cần trang bị cho con kiến thức và hành vi tình dục an toàn, để tránh lây bệnh, đặc biệt là HIV/AIDS.

Việc cấm đoán hay can thiệp quá mức ở lứa tuổi này sẽ khiến con đối phó và ngày càng giấu giếm, không bộc lộ tâm tư tình cảm với cha me, khi ấy việc giáo dục sẽ càng khó khăn hơn.

Ở mỗi một độ tuổi nhất định trẻ lại có nhu cần tìm hiểu và nhận thức khác nhau về vấn đề giới tính. Vì thế, các chuyên gia cũng khuyên rằng cha mẹ hãy lắng nghe những mong muốn của con trẻ để chọn lựa và điều chỉnh những bài học phù hợp giúp con hiểu được đúng bản chất của vấn đề.

Theo Family education

TRUNG TÂM PHÒNG, CHỐNG TAI NẠN THƯƠNG TÍCH TRẺ EM (CAIP) 

Chương trình: “Áo Giáp Vàng – Kỹ năng an toàn cho con”

Địa chỉ: 107 Z7 ngõ 1/1 Tạ Quang Bửu, Q. Hai Bà Trưng, Hà Nội

Quảng Ninh: 11 Cột 5, Thành phố Hạ Long, Quảng Ninh

Điện thoại: 0963124466 hoặc 0904651636

Gọi điện
Nhắn tin SMS
096 312 4466